Rotterdam
Sinds 28 december 2006 is stadshartrotterdam.nl live \
De Vreemdeling historische route

 

C’es la liberté qui regne dans la République de Lettres. Cette République est un état extrêmement libre. On n’y reconnait que l’empire de la verité et de la raison.

- Pierre Bayle


Qu’on admire le grand savoir

L’érudition infinie

Où l’on ne voit sans, ni génie

Je ne saurois le concevoir :

Mais je trouve Bayle admirable

Qui profond autant que agréable

Me met en état de choisir

L’Instruction, ou le Plaisir.

- Mr. de St. Evremond 13 dec 1726,
lettre a mr. Des Maizeaux

Is het het grote inzicht dat ik hoog acht

Of de geleerdheid zonder limiet,

Waarzonder je zelfs het licht niet ziet?

Of het genie? Ik krijg het niet bedacht:

Maar Bayle bewonder ik innig

Hoe hij mij mild en diepzinnig

Tot een stellige keuze verplicht

Tussen Plezier en Onderricht

            (vertaling Frank Biesta 2007)



* Opmerking bij no. 1: De Latijnse School en de Illustere School waren twee verschillende opleidingen. De Illustere School startte in 1681 en was bedoeld als een overbrugging tussen de latijnse school en een universiteit in een andere stad. Die overbruggingsfunctie van de illustere school is in Rotterdam overigens nooit van de grond gekomen. Het nieuwe Erasmiaans Gymnasium is een voortzetting van de oude Illustre School. In de hal hangt een gedenksteen met het opschrift: `Pierre Bayle exul philosophia docuit per duodecim annos in scuola illustri Rotterodamensi` (de verbannen filosoof Pierre Bayle gaf 12 jaar les aan de Illustere School van Rotterdam). Bayles tractement werd gefinancierd uit de opbrengst van het pontje over de Leuvehaven. Zie ook Eskens Filosofische reisgids en de oratie van Hans Bots over Bayle en Nederland.


Opmerking bij no. 2: De vredesduif met de begroeting Paix vous soit (Vrede zij met u) zijn symbool van de Waalse Kerk in Rotterdam. 

Rotterdam Waalse kerk Pierre Baylestraat vredesduif gevelsteen Paix vous soit



Opmerking bij no. 3: Furly benoemde in die tijd John Locke tot voorzitter van de sociëteit De Lantaern. In deze periode schreef hij het beroemde pedagogische geschrift Some thoughts concerning education en zijn Two treatises of government, waarop Willem III zijn engelse koningschap na de glorious revolution van 1688 fundeerde. Vaste bezoekers van de Lantaern waren in die tijd Shaftesbury en politici als Algernon Sidney en Tissot de Patot en filosofen als Bernard de Mandeville en Jean LeClerc.

Opmerking bij no. 4: Vanaf 1684 had Bayle een woonhuis aan de Leuvehaven. Op Westnieuwland hield hij zijn studeerkamer aan.



Opmerking bij no. 5:
In 1697 verscheen bij Reinier Leers te Rotterdam de eerste druk van Pierre Bayle'sPP  Dictionnaire Historique et CritiqueHet werk omvat 2771 pagina`s en geldt sinds de 18e eeuw als `het arsenaal van de Verlichting`(Voltaire). Het is in de achttiende eeuw vele malen herdrukt

Zeer beroemd is bijv. Bayles lemma over Spinoza. Lees ook 'ns wat hij schrijft over een andere beroemde Rotterdammer Erasmus,
of over de stad Rotterdam op het einde van de Gouden eeuw. 

Bayles werk wordt over de hele wereld bestudeerd. Bekende studiecentra zijn: 
in Carla-Bayle: musée Pierre Bayle
in Nijmegen: Pierre Bayle-instituut
in Rotterdam: Erasmus center for early modern studies.

opmerking bij no. 6: voor een indruk van het ontwerp, zie de beeldenroute, no 1.



wilt u zich verder verdiepen in Pierre Bayle? Ga dan naar The Pierre Bayle Home page